Zuiderhoek en Bouwhuis tonen de kracht van muziek

Wintertenen, luizen en eczeem
De tyfus en de kanker en de griep
Hier een druiper, daar een stempoliep
De mensheid lijdt, gematigd of extreem

Maar wat er ook gebeurt, er klinkt muziek
In kerken, ziekenhuizen, dranklokalen
Maar wat er ook gebeurt, er klinkt muziek
In tango's, walsen, foxtrots en koralen

Ischa Meijer (1943-1995) was niet echt een belcanto-topper, maar als Olga Zuiderhoek hem aan het begin van het programma Maar wat er ook gebeurt, er klinkt muziek laat horen, dan raakt de tekst van Wintertenen, luizen en eczeem (muziek: Henk van der Meulen) de diepste vezels van het lichaam. En helemaal als Zuiderhoek, die ook niet tot het vocale A-segment behoort, met Meijer live meezingt, gaat er meteen ontroering door de kleine zaal van het Amsterdamse Muziekgebouw. Er volgt op verzoek van Zuiderhoek geen applaus, want het is geen concert, maar een muziektheatervoorstelling, en de vaart moet erin blijven.

Olga Zuiderhoek en Gerard Bouwhuis spelen dit programma al meerdere jaren rond 5 mei en in de maand december, met telkens verschillende accenten, maar het steunt op dezelfde pijlers. Zuiderhoek, die ‘als gevolg van de avondklok aan het eind van de oorlog’ in het vredesjaar 1946 is geboren, koppelt momenten uit haar leven aan historische gebeurtenissen en stromingen. Verder maakt ze een hoffelijke buiging naar haar collega en vriend Ischa Meijer en is het programma een liefdevol eerbetoon aan haar in 2010 overleden geliefde Willem Breuker. Dat laatste wordt muzikaal heel bondig samengevat in George & Ira Gershwins The man I love en in haar woorden: ‘Ik heb nog steeds verkering met hem, hij is er alleen niet meer als ik thuis kom.’ Alle elementen van de voorstelling worden samengebundeld in de kracht van muziek, die troost kan bieden, een innig gevoel van geluk kan opwekken en keerpunten in de geschiedenis kan initiëren of versterken.

Net zoals singer-songwriter Yorick van Norden een boek en een muziekvoorstelling heeft gebouwd op de platenkast van Paul McCartney, zo gebruiken Zuiderhoek en de fenomenale pianist Gerard Bouwhuis de gigantische muziekverzameling (8000 LP’s en 7000 cd’s) van Willem Breuker als leidraad van hun verhaal. En zo worden we aan de hand van Johnny & Jones (Westerbork Serenade) en Rivierenbuurt (‘Maar het huis is van een ander en je komt er niet meer in’) langs de gruwelijke Joodse oorlogsgeschiedenis geleid en wordt de seksuele revolutie behandeld met beelden van het televisieprogramma Open en Bloot uit 1974 en het daarbij behorende hilarische, door Zuiderhoek toentertijd gezongen En geef de syf niet aan je lief, waarna het ‘applausverbod’ spontaan werd genegeerd. We horen een slow bariton 33 toeren versie van Milord van Corrie Brokken, zodat het erotische sfeertje van de originele 45 toeren uitvoering afgedekt kon worden in het ouderlijk huis van Zuiderhoek rond 1960.

De muziek wordt niet alleen aan grote zaken gekoppeld, zoals de oorlog en rassenkwestie maar ook aan de persoonlijke petit histoire. Zo heeft Zuiderhoek zich als serveerster in Greenwich Village New York populair gemaakt bij haar baas en klanten door haar vanuit Nederland meegenomen slim gekozen muziekcassettes af te spelen: de grote Italiaanse componisten voor de New Yorkse Italianen en de betere nummers over de stad voor de andere klanten. Zuiderhoek is een zalige verteller en de mengeling van groot en klein, ernstig en geestig en de puike muziek maakt dit programma tot een waar feestje.

Gerard Bouwhuis speelt een muzikale dwarsdoorsnee van de platenverzameling van Breuker die zelf natuurlijk ook te horen en zien is met onder meer het explosieve Marche du Soldat (1918) van Stravinsky, de Mondscheinsonate van Beethoven en een stuk uit The only one van Louis Andriessen. Absoluut bedwelmend was de spetterende finale met Bouwhuis en geluidstechnicus/violist Heleen Hulst, die een ritmisch uiterst complexe vioolsonate van George Antheil eruit ramden. Aangenaam trillend verlaat je de zaal.