Pure en briljante dans

In het nieuwe NDT 2-programma I dreamt, it was komen twee choreografische stemmen samen die de veelzijdigheid van de dansers vieren: een wereldpremière van het nieuwe NDT-huischoreografenduo Imre van Opstal en Marne van Opstal, naast een speciaal voor NDT 2 gemaakte versie van SAABA van Sharon Eyal en Gai Behar.

In Kill Your Darlings onderzoeken de beide ‘ Van Opstals’ die een  jarenlange carrière als danser bij NDT hadden en er ook op het choreografische vlak veel stappen hebben gezet, het effect van voortdurende overstimulatie. Hoe onze leefomgevingen onze gemoedstoestand beïnvloeden, van bevrijdend tot beperkend, als reflectie op de verslavingen van het lichaam om constant te reageren, voortkomend uit een oneindig lijkende stroom aan prikkels. Als hersenen te weinig van de neurotransmitter ‘beloningsmolecuul’ dopamine aanmaken kan dit leiden tot een gevoel van fysieke en mentale leegte, futloosheid en een gebrek aan motivatie. De verlammende voorbeelden liggen links en rechts voor het oprapen, resulterend in, bijvoorbeeld, ADHD-achtige momenten, socialemediaverslaving of stress. De actualiteit van het gegeven is eminent . Hun onderzoeksvraag? Bevragen wat er overblijft als de adrenaline wegebt.

Kill Your Darlings begint dan ook met dansers die zich in looppas en ogenschijnlijk kriskras over het podium bewegen, maar allengs met een driftiger patroon parmantig in n over de vlakte struinen, totdat zich op een gegeven moment groepjes formeren. De begeleidende muziekscore haalt daarbij veel woorden van stal met als voornaamste slagzin: ‘Welcome to reality’. Later ontspint zich onder de klanken van house, rock soms vermengd met flarden van gesamplede klassieke muziek, en warempel Herman van Veens Opzij, een amalgaam aan bewegingspatronen, soms en groupe, soms individueel. De problematiek die het choreografenduo aanhaalt, is zonder omwegen urgent. De choreografie voor vijftien dansers als geheel van beweging, decor, licht, muziek en kostuums zijn dat echter niet. Er wordt door de makers heel wat wetenschappelijks aangehaald, maar overtuigend is de choreografie niet en beklijven doet die te weinig. Wat resteert is de prestatie van de dansers, die het is gelukt om deze wereldpremière desondanks van enige lading te voorzien.

Na de pauze dient SAABA van Sharon Eyal & Gai Behar zich aan, in 2021 gecreëerd voor GöteborgsOperansDanskompani. NDT 2 presenteert het nu in een eigen, vernieuwde versie. Hypnotiserende, zich herhalende bewegingen vormen de boventoon, het sferische lichtontwerp en de bedwelmende groove van componist Ori Lichtik doen de rest en smelten samen tot een transcendentale kijk- en luisterervaring.
De choreografie wordt meestentijds op de tenen gedanst, en pointe op blote voeten - zoals er in dit werk meer verwijzingen zijn naar bewegingen uit het klassiek-romantische ballet. Het vereist jarenlange training en sterke voeten om deze techniek veilig te beheersen. Dat de dansers van NDT 2 dit aankunnen waarbij het lichaamsgewicht wordt verdeeld over de tenen en de wreef, en de dansers loodrecht op de vloer staan, is ronduit bewonderenswaardig. Hier wordt duidelijk dat de jonkies van NDT 2, internationaal geworven talenten doorgaans tussen de 17 en 23 jaar oud die aan het begin van hun carrière staan, klaargestoomd worden voor het bestormen van de wereldtop. Een opwindende, inspirerende en meeslepende 35 minuten durende belevenis zijn het eindresultaat. Puur en briljant.