Geslaagde facelift voor klassieker

Een gefantaseerd ‘exotisch Indiaas sprookje’ met elementen van culturele toe-eigening en raciale stereotypen, dat kán natuurlijk niet meer. Vandaar dat Rachel Beaujean en Ted Brandsen een samenwerking zochten met twee co-directors van Indiase afkomst, Kalpana Raghuraman en dr. Priya Srinivasan. Resultaat is een politiek correct, aan alle kanten opgefrist topstuk waar verschrikkelijk mooi in wordt gedanst.

La Bayadère van Marius Petipa, gecreëerd voor de Keizerlijke Theaters in Sint-Petersburg, ging op 27 januari 1877 in première. Net geen honderdvijftig jaar later is er een nieuwe versie. Het verhaal? Onmogelijke liefde, jaloerse/foute nare man, verraad, verstandshuwelijk, spijt, verdriet en ellende. De ingehuurde danseres merkt pas dat ze optreedt op de bruiloft van de jongen op wie ze verliefd is – en hij op haar! – als ze al een heel stuk gevorderd is. De bruid die weet van de wederzijdse liefde weet de danseres op een behoorlijk originele wijze dodelijk te vergiftigen. 

Na uiteenzetting van de eerste verhaallijnen, bescheiden bewegingen en veel gebaren komt de eerste sprankelende dans in de voorstelling op naam van Edo Wijnen, routinier en belangrijk gezicht in het gezelschap. Het publiek is er erg blij mee en beloont gul. De absolute hoofdrolspelers deze avond zijn Anna Tsygankova, die Nikiya de danseres (bayadère) speelt, Riho Sakamoto, als de dochter van de gouverneur (die dat huwelijk per se wilde), en Giorgi Potskhishvili, Solor, kapitein in het Nederlandse leger. Wat deze extreem goede dansers laten zien is soms ongelooflijk. En maakt tegelijkertijd nieuwsgierig wat collega’s er op andere avonden van zullen maken. Hoe zal bijvoorbeeld Timothy van Poucke als Solar uit de voeten kunnen? Hij en Young Gyu Choi (Solar III) zullen hun eigen persoonlijkheid in de choreografie leggen.

Behalve die sublieme solo’s die het publiek soms naar het puntje van de stoel brengen en oh’s en ah’s ontlokken als keek men naar een kunstschaatskür of acrobatieknummer, zijn er ook prachtige groepsstukken. Zoals het Eclipsstandbeeld – vraag niet verder – Sho Yamada danst, samen met zijn begeleiders, is een lust voor het oog.
Beroemd hoogtepunt uit La Bayadère is het Rijk der Schimmen, volgens Ted Brandsen in het programmaboekje, ‘een van de mooiste, en misschien wel de mooiste witte akte uit het klassieke balletrepertoire’ als voor je gevoel op een gegeven moment wel honderd miljoen, maar in werkelijkheid uiteindelijk ruim dertig in het wit geklede danseressen stuk voor stuk op dezelfde manier een schuine wand afdalen – een knap staaltje op zich – en een flinke slinger op de dansvloer vormen.

De solo’s en duetten die dan volgen worden muzikaal schitterend begeleid, een slechts door dwarsfluit en harp, een andere met een viool die eindigt in de hoogste noot. Ineens realiseer je dan dat het geen op voorgrond dringende, maar heerlijke muziek is waar je naar hebt geluisterd van componist Ludwig Minkus, voortreffelijk uitgevoerd door Het Balletorkest, deze avond onder leiding van Koen Kessels. Jérôme Kaplan is verantwoordelijk voor fantastische sfeervolle kostuums en grandioze decors – noem het modern oosters. Ha, na de geweldige jas van de corrupte koopman in het begin wist je meteen al dat dit goed zat. Aan het einde van de La Bayadère-reeks, hoorde ik, neemt Rachel Beaujean afscheid van het gezelschap. Met nog even een groots laatste kunstje dus, dat is wel duidelijk.