Briljant in idee, concept en uitvoering

Zelden zag ik een productie waarin alles zo perfect op zijn plaats valt. Werkelijk alles is goed aan Willem en Frieda. Idee, concept en uitvoering zijn briljant.

Frieda Belinfante (Kim van Zeben) is een onbekend gebleven musicus. Ze was een veelbelovend cellist en actief als dirigent wat in de jaren veertig bepaald ongebruikelijk was voor een vrouw. Na de Tweede Wereldoorlog vertrekt ze naar Californië waar ze een liefdesrelatie heeft met Ivy (Julia Herfst) die haar zakelijk ondersteunt bij pogingen om een eigen symfonieorkest op te richten. Frieda draagt graag pakken wat Ivy onhandig vindt als Frieda oesters moet eten met geldschieters.

Als Frieda in haar hoofd een ontmoeting heeft met overleden vriend Willem (Freek Bartels) verplaatst het verhaal zich naar de oorlogsperiode. Ze maken kennis met Gerrit van der Veen (Lars Mak) en raken betrokken bij de bekende inval in het Amsterdamse bevolkingsregister in 1943.

Het sterke script van Daniel Cohen die ook regisseerde kent scherpe en ook grappige dialogen met prachtige zinnen met soms in onbruik geraakte uitdrukkingen over homo’s. Het verhaal schakelt dankzij een slimme regie soepel van de verzetsperiode naar de tijd in Californië. Frieda blijft compromisloos zichzelf en verzet zich tegen haar omgeving. Daarnaast bestaat natuurlijk het verzet tegen de bezetter. Cohen stelt in zijn script dat homo’s ook verzetshelden kunnen zijn, maar dat de tijd daar nog niet rijp voor was. 

Bartels en Van Zeben zijn goed gecast en spelen sterk. Mooi dat Van Zeben hiermee eindelijk de erkenning bij een groot publiek ten deel valt terwijl ze al twintig jaar een geweldige actrice is. De fantastische muziek is van Job Greuter die vijf jaar geleden in Rotterdam afstudeerde en twee jaar later imponeerde als maker met A kind of Odeysee en sindsdien in Londen studeert en werkt. Greuter componeerde complexe maar toch goed in het gehoor liggende muziek. Zijn werk bestaat bepaald niet uit catchy popsongs en de muziek is duidelijk schatplichtig aan Stephen Sondheim. Tot nu toe kreeg hij behalve in Scènes nauwelijks persaandacht. Greuters muziek wordt knap uitgevoerd door een vierkoppig ensemble op toetsen, cello, bas en blaasinstrumenten, voorwaar een originele bezetting. Vooral Coen Kaldeway valt op met klarinet en saxofoons.

Er zijn prachtige liederen en de zang van solisten en ensemble is uitstekend Jammer dat de voorstelling toch iets te lang is. In de tweede helft zakt de spanning even in. Maar dat is misschien muggeziften over een zeer originele en ook ontroerende productie waarin verder alles klopt. Cohen imponeerde vorig jaar met zijn musical over Albert Mol. Hier overtreft hij zich zelf. Deze productie komt vast terug als tourneevoorstelling. Ik hoop het. Willem en Frieda is echt briljant.