Amsuante en intelligente zoektocht naar nuance

Bij binnenkomst in de uitverkochte rode zaal van de Meervaart staat Saman Amini al op het podium. Even later loopt hij de zaal in om hartelijk allerlei vrienden en bekenden te omhelzen. Hij krijgt daar nog eens extra tijd voor omdat de voorstelling vanwege tientallen laatkomers door files een kwartier later begint. De meeste artiesten die in première gaan zouden bloednerveus worden. Amini niet, hij viert vooraf al een feestje met zijn publiek.

Na Onaantastbaar, zijn weergaloze, uiterst persoonlijke voorstelling over zijn demonen van een jaar geleden is Amini met Integratieplan #2: Alles is Perspectief terug met politiek cabaret. Het gaat over polarisatie en over persoonlijk inzicht op het Nederland van nu. Met deze thema’s als basis en vele fraaie uitstapjes smeedt hij een uiterst intelligente en amusante voorstelling waarmee hij zich op eenzame hoogte bevindt in cabaretland. 

Als hij spreekt over asielzoekers toont hij meer dan voorheen begrip voor mensen die daar moeite mee hebben. Neem bijvoorbeeld de bewoners van het kleine Drents dorp Oranje die volgens hem terecht woest waren toen er vijftienhonderd vluchtelingen kwamen. Hij blikt terug op zijn deelname aan het satirische tv-programma Dit was het nieuws wat hem diep raakte omdat hij door Harm Edens werd aangeduid als ‘Iraanse cabaretier’, terwijl hij zo graag als Nederlander gezien wilde worden. Maar inmiddels heeft Amini begrepen dat hij altijd de buitenstaander zal blijven. En snapt hij ook dat het gedrag dat hem ten deel valt en kan storen, vaak voortkomt uit goede intenties. 

Amini zoekt naar depolarisatie, empathie en medemenselijkheid bij de anti-migratie-protestanten op het Malieveld maar ook bij nazi’s en zionisten. Hij richt ook zijn blik op zijn identiteit als migrant en op racisme als vraagstuk op zich. Dat is moedig. Amini illustreert zijn betoog met verhalen over vrienden van vroeger zoals Harry, die naarmate hij ouder werd steeds meer fascistische denkbeelden ontwikkelde. Maar net zo makkelijk maakt hij de VOC belachelijk vanwege de jacht op nootmuskaat of neemt hij René Froger op de hak. En weet hij over Yesilgöz te melden wat die naam betekent: ik word nooit minister-president. Ook eert hij zijn moeder op rij twaalf die zichtbaar aangedaan is als Amini haar op het schild hijst. Tussendoor zingt hij mooie gevoelige liederen, doet af en toe een tap-dansje, reageert adequaat op de zaal en spreekt zelfs twee babbelende dames toe op de eerste rij die hem afleiden. Iets waar hij later met excuses op terugkomt omdat hij vond dat hij te streng was tegen hen.

Amini toont zich nog meer dan voorheen een sterk geëngageerde kunstenaar met een ideale balans tussen humor en ernst. Samen met regisseur Geert Lageveen die ook meeschreef aan het script en met muzikant Martin Verheesen maakte Amini een intelligente show die imponeert door veelzijdigheid en zijn nog immer ijzersterke performance. Hoewel Amini zich dus ook nadrukkelijk kwetsbaar maakt, heerst hij over de zaal. Het publiek eet uit zijn hand. Heel trefzeker identificeert hij de zo vaak zoekgeraakte nuance en weet daarmee zijn publiek te overtuigen. Dat is een enorme prestatie.