Khazmuradov wint dans duet competitie

Zestien geselecteerde deelnemers, choreografisch talent uit verschillende windstreken waren naar het Rotterdam International Duet Choreography Competition (RIDCC). afgereisd en presenteerden er hun duet live aan het publiek in de zaal als via een livestream. 

Inzet was allereerst een plek in de finaleronde. Zeven kanshebbers streden in steeds pakweg een kwartier om de grootste trofee: de door een jury toegekende XL Production Award voor ‘beste’ choreografie. Voorts waren er de Partner Awards (ingesteld door dansgezelschappen en -instellingen) en een Publieksprijs.

Een competitie van dit soort loopt altijd wel enigszins uit op het vergelijken van appels met peren, en veel is in de mogelijke verlies- en winstrekening natuurlijk ook gelegen aan de dansers die de choreografie ten uitvoer brengen. En de zestien lieten ook nog eens onderling geheel verschillende stijlen zien, van onversneden circusarts tot onvervalste mime - maar stuk voor stuk om van te smullen.

Choreograaf Adam Khazhmuradov (Kazachstan, opgegroeid in België) won de XL Production Award ter waarde van 100.000 euro voor zijn duet Attempts Left. De Publieksprijs ging naar het duet Mother May I van Sabine van Rensburg en Natasha Patterson (Canadees collectief, bekend als People Watching).

In het wat raadselachtige Attempts Left zijn de dansers nauwelijks als menselijke wezens, eerder geleedpotige dansers te herkennen die in het hafdonkere schijnsel van mijnwerkerslampen blijken te kunnen transformeren tot schilddragende, veelal kruipende ‘dans-cicaden’. De jury (Anouk van Dijk, Anna-Kay Alicia Gayle, Rupert Tookey, Katrín Hall en Kristin de Groot) honoreerde het concept en de verfijnde compositie, voelde zich uitgenodigd mee te gaan in het opgeworpen intrigerende universum.

Met het verrassende Mother May I kozen Sabine van Rensburg (Zuid-Afrika) en Natasha Patterson (VS) voor een romantisch lied op klankrijm à la Cesaria Evora dat stevig vervormd werd gebruikt. De twee identiek uitgedoste dansers leek een Siamese tweeling te zijn, in ieder geval ‘iets’ dat leek op een gedeeld lichaam. Een fraai staaltje dans.

Ook de choreogafie Gárgola maakte veel indruk. Het Spaanse (Pamplona) makerscollectief dat zich sinds 2020 Qabalum met Diego Pazó en Lucia Burguete als creatoren en initiatiefnemers. Daarnaast zijn ze allebei actief als performer bij andere gezelschappen. Het duo danst het work-in-progress Gargola (waterspuwer) zelf. Het werk verkent de symbolische relatie tussen mens en dier, de essentie van ons biologisch bestaan. Zoals onze voorouders beelden en rituelen creëerden, pogen zij een deur te heropenen naar de schoot van de natuur, naar een werkelijkheid die steeds verder van ons afstaat. Op het podium zien we twee naamloze figuren zonder identiteit — twee massa’s vlees en botten — zoeken elkaar op, stoten elkaar af en verscheuren elkaar in een poging de grenzen te doorbreken die hen scheiden van elkaar en van de wereld. Op liturgisch aandoend gezang en zweverige Anthony-achtige klanken ontspint zich een poëtisch-acrobatische choreografie die heel wat vernieuwende bewegingen laat zien. Het duo viel in de prijzen met een Partner Award, zoals ook Zach Enquist (Zweden) met All Honesty Inside, meer een dialoog dan een duet maar erg verrassend in de uitvoering; en Jordan Johnson & Aidan Carberry (VS, JA Collective) met Castling the Unknown, waarin ze de schaaktweekamp van 1972 tussen grootmeesters Fischer en Spasski als vanouds op scherp zetten.

Naast de al genoemde choreografen was ook de bijdrage van Kuo Chueh-Kai (Taiwan) vermeldenswaard omdat hij met danspartner Cheng Yu-Chi evenwichtsoefeningen uitvoerde door van aangezicht naar aangezicht met een lange buis over het podium heen en weer te snellen, zonder dat de stok bij weer andere kuststukjes de vloer raakt.

RIDCC bood ook workshops. Er was aandacht voor film en dans met Born into you van Emma Evelein. Het tekent de ambitie en de ontwikkeling van het festival, dat door oud-Sapino-dansers Mischa van Leeuwen en Maya Roest in het leven is geroepen. Ook nodigt RIDCC steeds een voormalige deelnemer uit om nieuw werk te presenteren. Zo kan het publiek de ontwikkeling zien die oud-deelnemers hebben doorgemaakt. Dat mes snijdt aan twee kanten, want het vormt daardoor een inspiratiebron voor de huidige deelnemers. Dit jaar was dat het duet Mister Sparkle Told Us To Dance. It Was An Unpretentious Encounter van Doréja Atkočiünas (Letland) & Rhiannon Beausoleil-Morrison (Canada).

Het duet, de pas de deux heeft een grote rol gespeeld in de ontwikkeling van het ballet. De betekenis ervan veranderde door de eeuwen heen en was een motor voor de technische, dramatische en artistieke ontwikkeling van ballet als kunstvorm. Mooi dat RIDCC het duet op een voetstuk plaatst in deze kwalitatief sterke aflevering.

Gezien: RIDCC, zaterdag 20 juni 2026, Theater Zuidplein Rotterdam.