Amsterdam Fringe, altijd rauw en verrassend.

Een van de leukste theaterfestivals van Nederland is Amsterdam Fringe (3-13 september). Op de meest uiteenlopende plekken -dus niet alleen theaters- van de hoofdstad vind je performances van onafhankelijke makers met experimenteel en vernieuwend theater, dans, performance, comedy en alles daar tussenin. Amsterdam Fringe is rauw en verrassend. We spraken hoofd marketing Nadieh Bindels en artistiek leider Farnoosh Farnia.

Er worden jaarlijks tegen de zestig voorstellingen geselecteerd, Het aantal aanmeldingen is meer dan tien keer zoveel. Hoe gaat dat in zijn werk? Er wordt bij Fringe vooral geselecteerd op diversiteit in genres, soorten makers, onderwerpen en her- en afkomsten. We vinden het belangrijk een zo divers mogelijk programma neer te zetten. Productionele haalbaarheid is ook een belangrijk punt. Niet alles hoeft artistiek tot in de puntjes zijn uitgedacht, we willen juist ook ruimte bieden aan experiment en kunnen leren als maker. De makers die worden geselecteerd volgen vanaf eind maart een workshoptraject. Onze How2Fringe workshops bieden informatie en handvatten voor alle aspecten van het makerschap; van fondsenwerving tot een campagnebeeld ontwikkelen en van productie tot het maken van een social media campagne. Daarnaast bieden we ook 1-op-1 hulp als er prangende vragen of dingen zijn vanuit de makers.

In de afgelopen jaren was queer een groot onderwerp en nu is het er nog steeds maar lijkt het minder, hoe kan dat?
We selecteren op welke thema’s mensen het meeste bespreken. Die trend verandert, omdat de wereld verandert. Wij reageren op wat binnenkomt en clusteren dat en selecteren daaruit. De verklaring is dan ook dat de makers dit jaar andere onderwerpen meer wilden bespreken dan queerness.

Zijn er via fringe veel mensen doorgebroken naar een groter publiek?
‘Ja best veel. Enkele voorbeelden: Manu van Kersbergen stond in 2022 op Fringe, heeft daarna heel veel getourd en was vorig jaar genomineerd voor de Theo D’or. Pensive Vivifier won de Fringe at Best award in 2024 en heeft daarna niet alleen veel opgetreden, maar ook een grote subsidie gekregen om hun eigen queer AI club te creëren. Indie Nile heeft na meerdere jaren deelname aan Amsterdam Fringe veel gespeeld in binnen en buitenland en maakt tegenwoordig eigen programma’s. Priscilla Pancras won met haar Daddy’s Little Problem ook de Fringe at Best Award en werd daarmee een grote hit op de Parade dit jaar. Jonathan Bonny won van de Fringe at Best Award in 2024 niet alleen veel speelbeurten met eigen voorstellingen, maar wordt ook veel gevraagd als regisseur en componist.’

Is de thematiek door de jaren heen erg veranderd, is er iets te merken van de verrechtsing?
‘Wat opvalt is dat ‘zorgen over de wereld en daar woede over te hebben’ nu meer zijn omgezet in ‘hoe in het eigen leven aan te pakken / hoe ermee om te gaan’ als thema’s in voorstellingen. Dit betreft niet alleen klimaat, maar ook andere onderwerpen. We hebben het idee dat Fringe steeds linkser wordt; makers ons festival zien als veilige plek voor links denkende mensen, die het idee hebben dat ze bij ons hun verhaal kunnen laten zien. Wij krijgen geen rechtse verhalen binnen en hebben dat nooit echt gehad. Makers zijn scherper geworden in wat ze willen zeggen en standpunten worden feller. In voorstellingen zie je nu meer dat ze zich niet per se zorgen, maar dat ze reageren en zich daardoor meer activistisch uiten.’

Amsterdam Fringe is van 3 t/m 13 september